Federal Trade Commission kontra Amway czyli powrót do przeszłości i 225 milionów dolarów kary

źródło: Flickr

Firma Amway wygrała kluczową sprawę z Federalną Komisją Handlu (FTC) w 1979 roku. Spór ten przeszedł do historii jako przełomowe orzeczenie (tzw. „In re Amway Corp”). Do najważniejszych faktów związanych z tą historyczną sprawą należą:

• Początek sporu: FTC oskarżyła firmę Amway w 1975 roku o bycie nielegalną piramidą finansową.
• Finał sprawy (1979): po czterech latach batalii prawnej FTC uznała, że model biznesowy Amway nie jest nielegalną piramidą finansową, ponieważ opiera się na rzeczywistej sprzedaży produktów konsumentom, a nie jedynie na pobieraniu opłat za rekrutację nowych członków.
• Zasada 70%: wygrana była możliwa m.in. dzięki wewnętrznym regulacjom Amway (tzw. 70% rule), które wymagały, aby dystrybutorzy sprzedawali hurtowo lub detalicznie co najmniej 70% zakupionego towaru, co zapobiegało sztucznemu magazynowaniu produktów.

Wyrok z 1979 roku ugruntował pozycję marketingu wielopoziomowego (MLM) w USA, tworząc precedens prawny oddzielający legalne systemy sprzedaży od piramid finansowych.

Warto jednak wiedzieć, że w wrześniu 2026 roku FTC ponownie podjęła zdecydowane działania prawne przeciwko Amway i jej spółkom stowarzyszonym, zarzucając im wprowadzanie w błąd w kwestii potencjalnych zarobków, co zakończyło się ugodą i nałożeniem rekordowej kary w wysokości 225 milionów dolarów.

Szczegóły? Koncern Amway i dwie z jej spółek zależnych — World Wide Group, LLC (WWG) i Leadership Team Development Inc. (LTD), zapłacą 225 milionów dolarów, aby rozstrzygnąć sprawę zarzutów Federalnej Komisji Handlu i stanu Waszyngton, że firmy stosują nieuczciwe i oszukańcze taktyki w celu rekrutowania członków do swoich struktur.

Kwota odszkodowania, którą Amway i jej spółki zależne mają wpłacić na mocy proponowanego orzeczenia, stanowi największą kwotę odszkodowania uzyskaną w postępowaniu FTC przeciwko firmie zajmującej się marketingiem wielopoziomowym.

Zdaniem władz Amway firma oferuje możliwość zarabiania pieniędzy, która daje osobom fizycznym, zwanym niezależnymi przedsiębiorcami (IBO), szansę na posiadanie i prowadzenie własnej działalności gospodarczej, sprzedającej szeroką gamę produktów konsumenckich (od suplementów diety, przez napoje energetyczne, po produkty zdrowotne i kosmetyczne). W swojej skardze FTC i stan Waszyngton zarzucają koncernowi i jego dwóm spółkom zależnym stosowanie szeregu oszukańczych i nieuczciwych taktyk, w tym wprowadzanie w błąd co do prawdopodobnych zysków, w celu zachęcania i wywierania presji na IBO, aby kupowali produkty Amway, których nie chcą i które ostatecznie są trudne do sprzedania.

W skardze zarzucono również, że Amway i jej spółki zależne wprowadzają w błąd IBO, aby fałszywie zgłaszali sprzedaż produktów, których w rzeczywistości nie sprzedawali, w celu stworzenia wrażenia, że ​​szansa firmy koncentruje się na sprzedaży produktów, a nie na próbie rekrutowania nowych IBO do zakupu wyrobów.

„Amway i jej spółki zależne wprowadzały potencjalnych pracowników w błąd, podając fałszywe informacje o zarobkach, a następnie wywierały na nich presję, by kupowali produkty Amway, których prawdopodobnie nie byli w stanie sprzedać” – powiedział Christopher Mufarrige, dyrektor Biura Ochrony Konsumentów Federalnej Komisji Handlu (FTC). „Dzisiejsze działanie jasno dowodzi, że FTC nie będzie tolerować oszukiwania pracowników przez firmy – czy to poprzez fałszywe informacje o zarobkach, czy poprzez promowanie fałszywych raportów sprzedażowych, aby sprzedaż bezpośrednia lub marketing wielopoziomowy wydawały się atrakcyjne dla konsumentów”.

WWG i LTD to dwa z największych „zatwierdzonych dostawców” Amway, które rekrutują osoby do dołączenia do firmy jako niezależni przedsiębiorcy (IBO). Zarówno WWG, jak i LTD sprzedają im materiały szkoleniowe i usługi, które rzekomo są reklamowane jako niezbędne do osiągnięcia sukcesu. Jednak podczas tych szkoleń grupy te instruują, aby ludzie kupowali określoną liczbę produktów co miesiąc, niezależnie od tego, czy mogą je odsprzedać, czy też chcą je mieć dla siebie i aby skupili swój czas na próbach rekrutowania innych do naśladowania tego zachowania, zgodnie ze wspólną skargą FTC i stanu Waszyngton. W rezultacie, zgodnie ze skargą, Amway wspólnie z WWG i LTD, stworzyły nieuczciwy i niezgodny z prawem system, aby wywierać presję na IBO, aby kupowali produkty firmy z powodów innych niż rzeczywiste zapotrzebowanie na nie.

W skardze zarzucono również, że Amway, WWG i LTD oszukują konsumentów w sposób utrudniający niezależnym przedsiębiorcom podejmowanie świadomych decyzji, w tym:

• Fałszywe informowanie niezależnych przedsiębiorców, że prawdopodobnie zarobią znaczny dochód przekraczający 40 000 USD rocznie lub, że prawdopodobnie zarobią dochód, który zastąpi ich pełnoetatową pracę lub pozwoli im przejść na wcześniejszą emeryturę podczas, gdy większość niezależnych przedsiębiorców, którzy dołączyli do WWG lub LTD po 2020 roku, wydała więcej pieniędzy na produkty i szkolenia Amway, niż od firmy otrzymali.
• Fałszywe informowanie niezależnych przedsiębiorców, że prawdopodobnie zrekrutują wiele osób do swojego biznesu, aby pomóc im odnieść sukces podczas, gdy w rzeczywistości większość konsumentów, którzy dołączyli do Amway i WWG lub LTD, nie zrekrutowała wielu uczestników.
• Fałszywe informowanie niezależnych przedsiębiorców, że dołączają do ekskluzywnej możliwości, w ramach której otrzymają dostęp do mentoringu od bardzo skutecznych liderów podczas, gdy w rzeczywistości możliwość Amway jest otwarta dla każdego potencjalnego IBO, który postępuje zgodnie z instrukcjami rekrutera, a „mentorzy”, z którymi współpracują IBO, zazwyczaj nie odnoszą dużych sukcesów.

Proponowane orzeczenie rozstrzygające zarzuty FTC i Waszyngtonu przewiduje odszkodowanie w wysokości 225 milionów dolarów, z czego niemal cała kwota trafi do niezależnych organizacji bankowych (IBO) zrekrutowanych przez WWG i LTD, które poniosły straty. Ponadto proponowane zarządzenie nakłada na Amway, WWG i LTD obowiązek zmiany swoich praktyk, w tym m.in.:

1. Niezależni Przedsiębiorcy (IBO) będą zobowiązani do sprzedaży innym podmiotom co najmniej 70% produktów, które kupują od Amway każdego miesiąca.

2. Rekruterzy otrzymają znacznie niższe wynagrodzenie, jeśli IBO, których zrekrutują, kupią produkty, ale ich nie odsprzedadzą. 

3. Niezależni przedsiębiorcy będą musieli niezwłocznie zgłaszać wszystkie transakcje sprzedaży swoim klientom, łącznie z rzeczywistą ceną sprzedaży, a Amway będzie wysyłać paragony do wszystkich klientów danego IBO.

4. Amway musi usuwać niezależnych przedsiębiorców, którzy fałszują sprzedaż lub uczą tego innych.

5. Dane dotyczące sprzedaży firmy Amway będą regularnie kontrolowane przez niezależnego, zewnętrznego audytora.

6. IBO będą musieli odbyć szkolenie dotyczące tych i innych zasad, zanim otrzymają pozwolenie na rekrutację.

7. Firma Amway musi wymagać od zatwierdzonych dostawców, w tym WWG i LTD, aby nie pobierali od nowych niezależnych przedsiębiorców (IBO) opłat za żadne szkolenia ani usługi w pierwszym roku ich działalności.

Informacje na temat programu naprawczego FTC w tej sprawie zostaną podane w późniejszym terminie. Głosowanie komisji upoważniające pracowników do złożenia skargi i ostatecznego orzeczenia odbyło się stosunkiem głosów 2-0. FTC i stan Waszyngton złożyły skargę i zaproponowały ostateczne orzeczenie w Sądzie Okręgowym Stanów Zjednoczonych dla Zachodniego Dystryktu Waszyngtonu.